---

اثرات بحران جنگ بر فلزات همچنین نقش کریدور دریایی تنگه هرمز 

هرجنگی در جهان از عهد آغازین تاریخ تا حال در هر پهنه از جهان صرف نظر از تئوریهای ایدئولوژیک حاکم بر آن سرزمین ها در جهان برای طرفین ویرانی و هزینه های سنگینی در بر داشت و دارد و خواهد داشت حال جنگ اخیر ایران و آمریکا و اسراییل که از سوی آمریکا و اسراییل شروع شد یکی از این اثرات متشنج شدن بخشی از اقتصاد جهانی مرتبط با فلزات و معادن و انرژی با بهره گیری از ظرفیت بالفعل تنگه هرمز و در صورت لزوم فرصت بالقوه باب المندب هست

در هر جنگی چه ایدئولوژی های آن کشورگشایی ها باشد یا تسخیر منابع روزمینی و زیرزمینی یا جلوگیری از زیادخواهی و زورگویی ابرقدرتها یا دفاع ، یا ورود به باشگاه قدرتهای تعیین کننده جهان یا هر علتی دیگر ، در کنار دستاوردهایی که برای طرفین خواهد داشت بی شک ویرانی و آسیب به منابع و زیرساخت ها ، خسران جانی ، زیان اقتصادی ، صنعتی ، معدنی ، انرژی ، ضربه به سلامت و بهداشت و درمان ، و … پیوست لاینفک آن است.

از بحران انرژی ناشی از جنگ و اختلال در تردد کشتی های نفتی بسیار گفته شد اما در خصوص اثر آن بر فلزات کمتر گفته شد حال اگر تنگه باب المندب که حامیان ایرانی حاضر در یمن بر آن تسلط دارند را در صورت لزوم به تنگه هرمز اضافه کنیم در خواهیم یافت جنگ فقط به پروازهای هوایی آمریکا و اسراییل و قدرت آفندی انواع موشکهای ایران خلاصه نمی شود بلکه تنگه هرمز و در صورت لزوم تنگه باب المندب بر اقتصاد جهان و به ویژه اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج همیشه فارس و دریای عمان اثرات زیادی دارند و کنترل دو تنگه استراتژیک تنگه هرمز و باب المندب در اختیار ایرانیان هست

از اهمیت اثرات بسته شدن تنگه هرمز بر فلزات جهان متخصصین حوزه صنعت و معدن و اقتصاد همچو رضا موسایی، دبیر دفتر مطالعات راهبردی رونق تولید و دیگر متخصصین و پژوهشگران اندیشکده های ایرانی و خارجی حتی اندیشکده های آمریکایی بسیار گفته اند

درحالی‌که توجه افکار عمومی جهان بر قیمت بنزین و نفت خام متمرکز شده، طوفانی آرام اما ویرانگر در لایه‌های زیرین اقتصاد و زنجیره تامین مواد معدنی در حال شکل‌گیری است. تنش‌های اخیر در خاورمیانه تنها به‌معنای گران‌شدن سوخت نیست؛ بلکه به‌معنای توقف ماشین‌آلات معدنی، قفل‌شدن صنایع فلزی و بحران در تولید ابزارهای استراتژیک از چین تا ژاپن است.

*۱) مواد منفجره و استخراج: تهدید در پله اول*

صنعت معدن برای خردکردن سنگ‌ها و دسترسی به کانی‌ها به مواد منفجره نیاز دارد. پیش‌ماده اصلی این مواد، مشتقات نیتروژن و آمونیاک است. خاورمیانه ۲۲ درصد از سهم بازار جهانی اوره و آمونیاک را در اختیار دارد. اختلال در این زنجیره یعنی ریسک توقف عملیات استخراج در معادن بزرگ آسیا به دلیل کمبود نهاده‌های انفجاری.

*۲) گوگرد؛ کلید طلایی پردازش فلزات*

بدون گوگرد، تولید مس، روی و بسیاری از فلزات استراتژیک ناممکن است. خاورمیانه با تامین ۴۵ درصد از صادرات جهانی گوگرد، نقش قلب تپنده صنایع متالورژی را ایفا می‌کند. این ماده نهاده اصلی تولید اسید سولفوریک است که برای پردازش کانی‌ها حیاتی است. کمبود آن، فرآیندهای صنعتی را در سراسر آسیا فلج خواهد کرد.

*۳) نبض بازار فلزات در دستان منطقه*

سهم خاورمیانه در کالاهای استخراجی و فلزی بسیار فراتر از تصورات عمومی است. این ارقام نشان می‌دهد که چرا بازار ساخت‌وساز و تکنولوژی در آسیا نگران است:

➖ پودر طلا (۳۶٪ بازار جهانی): نوسان در تأاین قطعات الکترونیک دقیق.

➖ الماس صنعتی (۲۶٪ بازار جهانی): حیاتی برای مته‌های حفاری و ابزارهای برش.

➖ آلومینیوم (۲۴٪ صادرات جهانی): فلز پایه صنایع خودروسازی و هوافضا.

➖ سازه‌های فولادی (۲۸٪ بازار جهانی): ستون فقرات پروژه‌های زیرساختی بزرگ.

*۴) کوچ اجباری به عصر زغال‌سنگ*

بحران گاز طبیعی (LNG) در آسیا جدی است. کشورهایی مانند هند تنها برای ۶ روز ذخیره گاز دارند. با محدودیت تامین گاز از خاورمیانه، نیروگاه‌های برق در آسیا به‌ناچار به‌سمت زغال‌سنگ کوچ خواهند کرد. این تغییر ناگهانی، فشار بی‌سابقه‌ای بر زنجیره تامین، استخراج و لجستیک زغال‌سنگ وارد کرده و قیمت این سوخت فسیلی را به اوج خواهد رساند.

*۵) لجستیک؛ تیر خلاص بر پیکر قیمت‌ها*

مواد معدنی به‌دلیل وزن بالا، وابستگی مطلق به حمل‌ونقل دریایی دارند. وقتی شاخص نفتکش‌های کثیف بالتیک (BDTI) که محموله‌های سنگین را ردیابی می‌کند ۴۷ درصد جهش می‌کند، یعنی هزینه حمل هر تن ماده معدنی به‌شدت گران شده است. این افزایش هزینه، درنهایت به شکل گرانی مسکن، خودرو و کالاهای مصرفی در قلب آسیا خود را نشان خواهد داد.

عبدالله شهمیر شورمستی با رعایت اصل امانت داری