📑 *تأملی بر موضعگیری جناب سید جمال علوی سنگ چشمه در مخالفت با دستور ریاست محترم جمهور مبنی بر توقف پروژه پتروشیمی میانکاله*
📑 *تأملی بر موضعگیری جناب سید جمال علوی سنگ چشمه در مخالفت با دستور ریاست محترم جمهور مبنی بر توقف پروژه پتروشیمی میانکاله*
✒️ *حسین لاری، کارشناس ارشد عمران از دانشگاه خواجه نصیرالدین*
🔰 *در شرایطی که محیط زیست کشور ما در معرض تهدیدهای جدی ناشی از تصمیم سازیهای توسعه گرایانه بدون پیوستهای علمی و اجتماعی قرار دارد، موضعگیریها و تحلیلهای فعالان اجتماعی اهمیت مضاعف پیدا میکند. از همینرو، پرسشی جدی و اساسی پیشروی شما و دیگر حامیان اجرای پروژه پتروشیمی در قلب منطقه منحصر بهفرد میانکاله قرار دارد: براساس چه منطق فنی، زیستمحیطی، اقتصادی یا اجتماعی، با توقف این پروژه مخالفت میکنید؟.*
*میانکاله تنها یک منطقه جغرافیایی نیست؛ پناهگاهی است برای صدها گونه جانوری، از جمله فلامینگو هایی که هر سال در فصل مهاجرت در آن مأوا میگیرند، فوک خزری که تنها پستاندار دریای کاسپین است، و پرندگانی چون درنا که سال هاست در انتظار بازگشت “امید” از دست رفتهاند.*
*آیا بهراستی مسئولانه است که این میراث طبیعی، که نه تنها برای مردم مازندران بلکه برای نسلهای آینده در سراسر ایران و جهان یک سرمایه ملی محسوب میشود، قربانی منافع کوتاه مدت و خصوصی شود؟.*
*پرسش این جاست: در بیش از ۶۵۰ کیلومتر نوار ساحلی مازندران، چند نقطه همانند میانکاله باقیمانده که نه در تصرف بخش خصوصی است، نه آلوده به تجاوزات بی رویهی ساختوساز، و نه تخریب شده توسط طرحهای فاقد ارزیابی؟ کاهش مساحت میانکاله از ۵۲ هزار به ۲۲ هزار هکتار نشانهای هشداردهنده است؛ نشانهای از توسعهی غیر پایدار و سیاستهای غیر اصولی.*
افزون بر این، آیا بررسی کردهاید که اجرای چنین طرحی در انتهای خط گاز، آنهم در مجاورت نیروگاه نکا که خود در فصل سرد بهناچار مازوت میسوزاند، از چه بحرانی حکایت دارد؟ بهراستی کدام منطق مهندسی میتواند تأمین پایدار خوراک گازی پتروشیمی را در چنین وضعیتی تضمین کند؟ اگر بحران ناترازی انرژی را بهدرستی درک کنیم، هیچ تحلیلی حتی از منظر فنی نیز از اجرای این پروژه در این موقعیت دفاع نخواهد کرد.
همچنین، آیا خروجی مطالعات پیوست اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیستمحیطی این پروژه را دیدهاید؟ آیا این پروژه که بهنام توسعه و با سرمایهی بخش خصوصی دنبال میشود، واقعاً سودی برای مردم مازندران درمیانکاله دارد؟
حسارتهای جانبی دیگر درآن مکان را ارزیابی کردید؟!! یا بازهم قرار است تجربههای تلخی مانند دیگر صنایع مستقر در شمال کشور تکرار شود؛ صنایع پرسروصدا و بیثمر برای مردم بومی آن منطقه ، که حتی نیروی انسانی خود را نیز از استانهای دیگر تأمین میکنند و تنها دستاوردشان چند شغل خدماتی است.
از منظر حقوقی نیز باید پرسید: وقتی در دولت گذشته این پروژه متوقف، و موافقت اصولی آن توسط مرجع صادرکننده لغو شده، با چه مجوزی، به دستور کدام مقام و بر اساس کدام فرایند قانونی دوباره فعال شده است؟ آیا کشور باید بر مدار قانون اداره شود یا بر اساس تمایلات شخصی ؟ آیا اراده سیاسی شما بر منافع ملی میچربد؟
کسی منکر توسعه مازندران نیست نگارنده برآن باور است که ایجاد فضای کسب کار همراه با ایجاد فرصت شغلی باید در اولویت توسعه مازندران قرارگیرد
در جهانی که کنوانسیون رامسر و پروتکلهای آن حفاظت از تالابها را بر عهده دولتها گذاشتهاند، استمرار پروژه در میانکاله نهتنها غیرقانونی، بلکه تهدیدی برای اعتبار بینالمللی ایران نیز هست.
آقای علوی عزیز،
مازندران دو و نیم میلیون هکتاری، واقعاً هیچ نقطه دیگری ندارد که این واحد صنعتی در آن مستقر شود؟ صرفهجویی در هزینههای حملونقل مواد تولیدی، آنهم در مقایسه با هزینههای زیستمحیطی، فرهنگی و اجتماعی نابودی میانکاله، چه وزنی در معادله توسعه دارد؟ اگر شما دلایلی دارید، بسیار مایلم از آن آگاه شوم.
در پایان، بیتردید، تاریخ با بیرحمی درباره آنانی قضاوت خواهد کرد که منافع عمومی را فدای منافع خاص کردند.
میانکاله را نمیتوان در هیچ نقطهای از کشور بازآفرینی کرد؛ اما واحد پتروشیمی را میتوان در دهها منطقه دیگر ساخت.
شاید وقت آن باشد بهجای ساختوساز بیشتر، یک “میانکاله” را برای آیندگان نگه داریم.
با احترام و امید به تدبیر و عقلانیت در تصمیمگیریها/بشیر